| KANADA
WAA DAL MUHAAJIRIIN
W.Q. Maxamad Dalmar
Kanada waa
dal muhaajiriini dageen oo dhiseen. Waxaa la yiraahdaa dhammaan
dadka Kanada ku nool waxay hadda yihiin ama ka soo jeedaan asalahaan
muhaajiriin markii laga reebo dadkii dalka logu yimid oo loo yaqaan
“Hunuudda”. Waana midda ay Kanada kaga duwan tahay dalalka Yurub.
Qoraalkaani
wuxuu si kooban wax uga taataabanayaa natiijadii ka soo baxday
tirakoobkii la sameeyey sanadkii 2006 oo daboolayey sanooyinka
2001 ilaa 2006, lana xiriira muhaajiriinta, natiijadaas oo aan
jeclahay inaan la qaybsado akhristayaasha.

Imisa
muhaajiriin ayaa ku nool dalka Kanada?
Tirakoobkii
2006 wuxuu diiwaangeliyey in 6,186,950 qof oo muhajiriin ah ay
Kanada ku nool yihiin. Muhaajir waxaa loola jeedaa qof ku dhashay
dalka Kanada dibeddiisa. Qayb ahaan waxay muhaajiriintu ka yihiin
dadweeynaha Kanada 19.85%. Kaasina waa heerkii ugu sareeyey tan
iyo 1931. Adduunkoo idil, Australia keliya ayaa Kanada ka horreeysa
markii la fiiriyo qaybta muhaajiriintu ka yihiin dadweeynaha oo
ah 22.2%. Haddaan tusaale u soo qaadanno, qaybta muhaajirintu
ka yihiin dadka Maraykanka wa 12.5%.
Intii
u dhexeeysey 2001 ilaa 2006 tirada guud ee dadka Kanada waxaa
ku darsamay 1.600,000 qof; 1.200,000 oo kuwaas ka mid ahi waxay
ahaayeen muhaajiriin dibedda ka yimid, halka 400,000 qofna
ay ahaayeen dad ku dhashay dalka gudihiisa. Haddii si kale loo
dhigo, tirada dadka muhaajiriinta ahi waxay korodhay 13.65% halka
tirada dadka ku dhashay dalka gudihiisana ay korodhay 3.3% oo
keliya. Halkaas waxaad ka arkaysaa in kororsiimada dadka Kanada
ay ku tiirsan tahay muhaajiriinta. Waxaa la qiyaasaya in meeshii
loo gaaro sanadka 2030 ay taranta dadka Kanada ka imaanayso muhaajiriin
dibedda ka soo gala oo keliya. Taas waxaa ugu wacan, heerka dhalmada
oo yaraaday iyo dad badan oo hawlgab galay ama geli doonaa sanaooyinkaan
soo socdaa (baby boomers).
Xaggee
ka yimaadeen?
Asia
& Middle East.
58.3%
Europe
16.1 %
Caribbean,
Central & South America
10.8 %.
Africa
10.6 %
Sida ka
muuqata shaxda kore, 58.3% ee muhaajiriintu waxay ka yimaadeen
Asia ooy ku jirto Bariga Dhexe, 16.1% waxay ka yimaadeen Yurub,
10.8% waxay ka yimaadeen Konfurta iyo Bartamaha Ameerika,10.6%
waxay ka yimaadeen Africa.
Haddaan
isbarbardhigno, 58% muhaajiriinta Maraykanku waxay ka yimaadaan
dalka Meksiko iyo Koonfurta Ameerika, halka 58% muhaajiriinta
Kanadana ay ka yimaadaan dalalka Asia.
Tobanka
dal oo muhaajiriinta ugu badani ka yinmaadeen intii u dhexeeysey
2001 iyo 2006 waa kuwaan:
China
155,105
India
129,140
Philippines
77,880
Pakistan
57,630
U.S.A.
38,770
South
Korea 35,450
Romania
28,080
Iran
27,600
United
Kingdom
25,655
Colombia
25,310
Wixii
ka horreeyey sanooyinkii 1960kii 90% muhaajiriinta Kanada waxay
ka imaan jireen dalaka Yurub, waxayna u badnaayeen dad ka soo
haajirey dalalka Ingiriiska, Talyaaniga, Jarmalka iyo Holland.
Sidee
u yimaadeen?
Saddex
hab ayaa Kanada lagu imaan karaa oo loogu soo haajiri karaa:
- Qolo
waa dad xirfad iyo tacliin sare leh ama maalgelin ku sameeyn
kara dalka Kanada oo sidaas loogu doortay (economic class).
Qaybtaani waa tan ugu badan, oo dawladda Kanada dhiirigeliso,
waxayna ka dhigan yihiin 60% muhaajiriinta.
- Qolo
kale waa dad loo aqoon saday qaxooti ka dib markay ka soo carareen
dagaal sokeeye iyo cadaadis (convention refugees). Qaxootigu
waa qaybta ugu yar oo ka ah 14% muhaajiriinta.
- Qolo
kale waa dad qaraabadoodu kafaalaqaadeen (family class). 24%
ayaa dalka ku soo gala habka kafaalaqaadka.
Afaf
iyo dhaqamo badan
Tirakoobku
wuxuu liisgareeyey in dadka muhaajiriinta ah oo yimid sanaooyinkii
2001 ilaa 2006 ay ku hadlaan 150 af-hooyo ee kala duwan.
70.2% waxay shegeen inay leeyihiin af-hooyo oo ka duwan Ingiriiska
iyo Faransiiska. Haseahaatee, 90% ee muhaajiriintu waxay sheegeen
inay ku hadli karaan luqadda Inigiriiska ama faransiiska. Luqooyinka
hooyo ee ugu badan oo muhaajiriinta Kanada ku hadlaan waa: Chinese
18.6%, Italian 6.6%, Punjabi 5.9%, Spanish 5.8%, German 5.4%,
Taglog (Philippine) 4.8%, Arabic 4.7%.
Muhaajiriintu
waa cudud shaqaale
Muhaajiriintu waxay u badan yihiin dad ku jira da’da xoogsiga.
57.3% muhaajiriintu waxay u dhexeeyaan da’da 25 -54 sano.Tirada
taas ku aadan ee dadka ku dhashay Canada waa 42.3%. Taas waxay
ku tuseeysaa in dadak muhaajiriinta ahi ay yihiin dad xoog ah
oo dalka ku biirinaya cudud shaqaale iyo waxtar dhaqaale.
Ontario
hoyga muhaajiriinta
Gobolka
Ontario ayaa ah gobolka ay muhaajirtiinta ugu badani doorteen;
halkaasoo ay degeen 52.35% ee muhaajiriinta, waxaa ku xigta
Quebec 17.5% iyo British Colombia 16%. 70% ee muhaajiriinta
waxay ku nool yihiin saddexda magaalo ee kala ah: Toronto, Montreal
iyo Vancouver.
Magaalooyinka ay deggen yihiin tirooyinka ugu badan ee muhajirintu
waa kuwaan hoose. Sida muuqata Toronto ayaa ah xarunta ay muhaajirinta
ugu badani doorteen inay ku noolaad.
Toronto
xitaa waxay ka horreeysaa magaalooyinka muhaajiriinta caanka ku
ah ee dalka Maraykanka. Tusaale ahaan, Miami oo ah magaalada Maraykanka
ugu muhaajiriin badan, 36.5% dadka halkaas ku nool ayaa ah muhaajiriin,
halka 45.7% dadka ku nool Toronto ay yihiin muhaajiriint.
Toronto
2,320,200*
Vancouver
831,300
Montreal
740,400
Calgary
252,800
Ottawa
202,700
Winnipeg
121,300
Edmonton
31,900
Halifax
27,400
Qaadashada
Jinsiyadda Kanada
85.1%
dadka muhaajiriinta ahi waxay qaateen jinsiyadda Kanada, taasoo
muujinaysaa inay ku kalsoon yihiin dalka ay u soo haajireen ee
Kanada.
Xigasho:
Statistics Canada. Census 2006
*
Toronto waxaa ku jira magaalooyinka ku heeraarsan.
W.Q.
Maxamad Dalmar
Gadaal ugu
noqon page hore e Mudugonline.com
|